Home

Kính thưa quý vị,

Sau những lá thư viết về việc truy tầm IP address, tôi nhận được một số thư khuyến khích và chỉ dẫn của những người không quen trong các diễn đàn. Những lá thư này đã giúp cho tôi rất nhiều trong việc mở rộng kiến thức hạn hẹp của mình. Tôi cũng nhận được một vài thư hỏi về cách bảo trì máy Personal Computer (PC) và phương pháp ngăn ngừa để tránh tình trạng bị phá hoại. Từ những khuyến khích, chỉ dẫn và thăm hỏi kể trên, tôi mạo muội viết bài này với mục đích: Giúp cho đồng bào đang ở trong và ngoài nước biết cách bảo trì và ngăn chận các sự phá hoại đến từ các nơi khác. Dĩ nhiên trong khả năng hạn hẹp của tôi, tôi không thể no’i hê’t được những điều cần thiết cho người xử dụng PC. Vì vậy tôi mong có sự đóng góp của các vị khác vào trong lãnh vực này để chúng ta cùng nhau học hỏi và giúp cho đồng bào của chúng ta đang tập xử dụng máy PC.

Xin lưu ý: Bài này chỉ viết cho những người xử dụng software của Microsoft và xử dụng từng máy PC riêng rẽ (stand alone PC.)

A. NHỮNG ĐIỀU CẦN LÀM ĐỂ BẢO TRÌ MÁY PC:

I. DISK CLEANUP:

Hàng ngày chúng ta thường mở máy để đọc bài trên các egroups, hoặc đọc những bài từ bạn bè gởi theo dạng attachment. Cứ mỗi lần mở attachment để đọc bài như vậy thì máy tự động bỏ attachment vào một ngăn gọi là temporary files folder.Và cứ mỗi lần quý vị vào một website, chẳng hạn như Yahoo, thì máy cũng tự động lưu trữ những trang của yahoo mà quý vị đã viếng vào một ngăn gọi là temporary internet files. Càng chất chưá nhiều ca’c files này thì cơ hội máy của quý vị chạy chậm lại càng tăng. Vì vậy chúng ta cần phải thỉnh thoảng làm cái việc "quét dọn ...PC " cho được sạch sẽ và có thêm chỗ để chứa những dữ kiện khác trong hard drive(C:) của mình. Phương pháp này được gọi là DISK CLEANUP.

Trước hết, quý vị bấm vào nút

1. START ----->
2. ALL PROGRAMS (cho ma’y xử dụng Windows XP)
hoặc PROGAMS (cho các máy khác) ----->
3. ACCESSORIES ---->
4. SYSTEM TOOLS -----> và bấm vào nút
5. DISK CLEANUP.

Sau đó, một màn ảnh nhỏ mang tên DISK CLEANUP hiện lên và quý vị hãy để cho máy tự động chạy. Lúc này máy đang tính xem sau khi clean up những files không cần thiết thì sẽ để dành được bao nhiêu KBs ( KiloBytes) trong máy. Sau phần ti’nh toa’n, một màn ảnh kha’c hiện ra có tên là Disk cleanup for (C:). Trong màn ảnh này, dưới phần Files to delete có một khung nhỏ gồm các folders chứa những files mình không cần thiết. Quý vị hãy bấm vào ô vuông trước các folders: Temporary Internet Files, Recycle Bin, Temporary Files và WebClient/Publisher Temporary Files (phần chót chỉ dành cho Windows XP). Sau cùng quý vị bấm vào nút OK bên dưói. Maý sẽ tự clean up

(nên làm cách bảo trì này mỗi hai tuần 1 lần.)

II. DELETE COOKIES/DELETE FILES/CLEAR HISTORY

( Phần này co’ thể không làm nếu đã làm phần DISK CLEANUP)

Cũng nhằm mục đích giúp cho máy được chạy nhanh như lúc mới mua, quý vị hãy dời mũi tên

1. vào icon INTERNET EXPLORER ; bấm hai lần ( dùng phần bên trái của con chuột) để mở trang I.E.;
2. Bấm vào nút TOOLS ở phía trên ( phần Tool Bar);
3. Bấm vào phần INTERNET OPTIONS. Một window nhỏ co’tên INTERNET OPTIONS sẽ hiện ra.Ngay ở giữa phần GENERAL TAB, dưới mục INTERNET TEMPORARY FILES, quý vị hãy
4. Bấm nút DELETE COOKIES và
5. Bấm YES để xác nhận là mình muốn xoá bỏ phần cookies. Kê’ đê’n,
6. Bấm nút DELETE FILES;
7. Bấm vào ô vuông trước hàng chữ Delete all offline content và
8. Bấm nút OK. Sau cùng
9. Bấm nút CLEAR HISTORY;
10. Bấm YES khi một window nhỏ khác nổi lên và
11. Bấm OK để đóng INTERNET OPTIONS window

(nên làm cách bảo trì này mỗi hai tuần 1 lần.)

III. DISK DEFRAGMENTER OR DEFRAGMENTATION


1. Bấm nút START ---->
2. Bấm nút ALL PROGRAMS or PROGRAMS ---->
3. Bấm nút ACCESSORIES ---->
4. Bấm nút SYSTEM TOOLS ---->
5. Bấm vào chỗ DISK DEFRAGMENTER or DEFRAGMENTATION.
Một màn ảnh nhỏ có tên Disk defragmenter hoặc Defragmentation hiện lên.
6. Bấm vào nút Analyze để cho máy phân tích xem có nên làm bước kế tiếp là Defragment hay không. Nếu máy báo cho biết là cần thiết thì
7. Bấm vào nút Defragment và để cho máy tự động làm việc.
Phần defragmentation này thông thường thì mất khoảng.....một vài tiếng đồng hồ tuỳ theo số lượng dữ kiện mình chất chứa trong máy

(theo ý kiến của tôi thì phần này nên làm mỗi tháng 1 lần và làm trước khi ....đi ngủ.)

B. CÁC SOFTWARE CẦN THIẾT CHO MÁY PC

I. ANTI VIRUS SOFTWARE

Hầu như chuyện có một software chuyên trị virus là chuyện đương nhiên máy nào cũng có. Thông thường, khi mua một PC mới thì quý vị có sẵn một software chống virus được cài sẵn vào máy. Tuy nhiên, phần software này chỉ có giá trị " free trial " trong một khoảng thời gian nào mà thôi (hình như là khoảng 3 tháng.) Sau đó quý vị phải ghi tên mua loại software đó để có thể tiếp tục xử dụng và nhận các updates thường xuyên. Hiện tại có 2 loại thông dụng nhất: McAfee và Norton Anti Virus. Quý vị có thể ghé vào hai websites dưới đây để biết thêm chi tiết:

http://us.mcafee.com/

http://symantec.com/

Điều quan trọng cần phải nhớ là hai hãng này không ưa nhau như MSN và AOL. Nếu quý vị nào lỡ có sw của cả hai hãng trong máy thì tốt nhất là loại bỏ một ra khỏi máỵ

Ngoài ra có một website giu’p quy’ vị làm một scan online miễn phí. Mặc dù tôi đã gắn anti virus software, thỉnh thoảng tôi vẫn vào website này để làm một scan online không mâ’t tiền. Lý do là dù cho mình có sẵn a.v.sw nhưng không có nghĩa là a.v.sw của mình sẽ bắt được hết những con viruses. Tên của website là:

http://www.trendmicro.com/en/home/us/enterprise.htm

Trong phần VIRUS ALERT, quý vị chọn mục free online scan và sau đó cứ theo sự chỉ dẫn của từng webpage để làm một online scan. Dĩ nhiên hãng này cũng có những sản phẩm để cho quy’ vị mua sắm tuỳ theo nhu cầu của mình. Những vị nào chưa có a.v.sw trong máy thì nên vào đây để scan máy của mình

II. ADWARE

Cứ mỗi khi quý vị ghe thăm môt website nào đó thì thỉnh thoảng quý vị sẽ thấy những màn ảnh nhỏ (pop up) xuất hiện theọ Trong những màn ảnh nhỏ này đa phần là quảng cáo hoặc những cuộc surveỵ Xin đừng tưởng rằng nó không ảnh hưởng đến máy của quý vi.. Cứ mỗi lần pop up như vậy thì những programs này tự động chui vào máy. Lâu ngày, nó sẽ làm cho máy quý vị chạy càng ngày càng chậm và cho đến một lúc nào đó máy sẽ bị " đông lạnh (ngưng Họat động )" (frozen) luôn. Những programs gây ra sự phá hoại này được gọi là ADWARE.

Hiện tại ngoài những program chuyên trị adware bán ngoài thị trường, quý vị có thể xử dụng những programs miễn phí. Một trong những program này co’ tên là Ađaware 6.0 do hãng LAVASOFT sản xuất. Quý vị có thể vào website dưới đây để download miễn phí.

http://www.download.com/

Ở cuối trang, trong ô MOST POPULAR, quy’ vị

1. bấm vào hàng chữ AD-AWARE để sang trang kê’.
2. Bâ’m vào hàng chữ DOWNLOAD NOW;
3. bấm vào nút save. Ở save as window, phần save in, quý vị
4. chọn Desk top và sau đó
5. bấm vào nút save.
6. Lúc này máy sẽ tự động download the ađaware program. Sau khi chấm dứt, quý vị
7. trở về desk top screen thì sẽ thấy một icon hiện lên. Bấm hai lần vào icon này để chuẩn bị cài program vào máỵ Sau đó quý vị cư’ theo sự chỉ dẫn của installation wizard để cài program vào máỵ
8. Khi phần installation chấm dứt, một icon khác có tên là Ad-aware 6.0 sẽ hiện lên trên desk top screen của quý vi.. Quý vị chỉ cần
9. Bấm hai lần( xử dụng nút bấm bên trái của con chuột) vào icon này thì nó sẽ tự động mở program Ad-aware ra. Sau đó quý vị
10. Bấm vào nút HELP để học cách xử du.ng. Hoặc quy’ vị có thể theo lời chỉ dẫn dưới đây để scan for adwarw .
11. Bấm hai lần vào Ad-aware 6.0 icon để mở window của addaware.
12. Bấm nút start . Trong phần Select scan mode, quý vị hãy
13. Chọn option Use custom scanning option bằng cách
14. Bấm vào ô tròn trước hàng chữ vừa kể. Kê’ đến hãy
15. Bấm vào ô tròn trước hàng chữ Activate in depth scan (Recommended).
16. Bấm vào nút next. Máy sẽ bắt đầu scanning process. Trong lúc đang scan, nếu Ad-aware tìm được những adware nào thì nó sẽ báo cho quy’ vị biê’t. Những adware này sẽ được liệt kê vào các loại như sau:

- Processes identified
- Registry key identified
- Registry values identified
- Folders identified

Sau khi Ađaware chấm dứt, nó sẽ báo cho quý vị biết được có bao nhiêu object recognized. Phần kế tiếp, quý vị có thể bấm vào nút Show logfiles. Xin được liệt kê ra đây một object mà tôi vừa mới tìm ra:

Tracking Cookie Object recognized!

Type : File
Data : user@cgi-bin[1].txt
Object : C:\Documents and Settings\user\Cookies\
Created on : 5/7/2004 11:37:25 AM
Last accessed : 5/9/2004 2:34:30 AM
Last modified : 5/7/2004 11:37:25 AM

Sau đó quý vị đóng cái màn ảnh Ad-aware 6 log. Bâ’m nút next để sang màn ảnh khác. Trong phần Scanning results, dưới phần Obj, quý vị bấm vào ô vuông trước từng object và bấm nút next. Bấm OK khi một màn ảnh khác nổi lên. Bâ’m vào chỗ Open quarantine list; bâ’m vào hàng auto-quarantine...;bấm nút delete và sau cùng bấm vào nút OK.

Đóng Ađaware program lạị Restart máy PC. Thế là xong.

III. SPYWARE

Sự kha’c biệt giữa adware và spyware là spyware lẩn trốn trong máy,làm việc sau hậu trường( work behind the scene) và tìm tòi các tin tức của người xử dụng để gởi lại nơi đã tạo ra nó. Điều này rất nguy hiểm vì những tin tức hồ sơ cá nhân của nạn nhân đều bị thu thập(tên họ, bank account,credit card v.v.) và biết đâu kẻ gian sẽ xử dụng những personal info vào những mục đích không tốt.

Dĩ nhiên có những sản phẩm chuyên trị loại này được bày bán ở tiệm cũng như trên các websites. Nhưng, cũng có những sw mà chúng ta có thể xài miễn phí. Quý vị trở lại

http://www.download.com/

Lần nữa để download program co tên SPYBOT – SEARCH & DESTROY (nhớ là save in Desk top). Sau khi download, quy’ vi co’ thể mở program này bằng cách bấm hai lần vào icon và bấm vào chỗ check for problems để bắt đầu chiến dịch " TÌM & DIỆT ."

Sau khi tìm được những SPYWARES, quý vị hãy bấm vào nút Immunize để loại trừ những tên nằm vùng nguy hiểm nàỵ Sau cùng quý vị đóng program lại và restart máy PC.

Với những software vừa kể ở trên, quý vị nên run a check một tuần một lần, hoặc hai tuần/một lần tuỳ theo mức độ xử dụng PC của quý vị và tuỳ theo mức đô.....siêng năng của mỗi ngườị:):):)

Hy vọng là với sự đóng góp nhỏ này sẽ giúp cho quý vị biết cách bảo trì và ngăn chận những phần tử xấu đang tìm đủ mọi cách để phá hoạị

Thân kính

LN